Tijdens het Bestuurlijk Overleg (BO) IZA/AZWA zaten twee Jonge Zorg Gezanten, Jory Wentink en Margo Breen, aan tafel met bestuurders uit de zorg. De urgentie om regeldruk aan te pakken wordt breed gevoeld, maar de echte uitdaging zit in de uitvoering.
Volgens de jonge gezanten werd de toon direct gezet door speciaal gezanten aanpak regeldruk Toosje Valkenburg en Stephan Valk. Die openden het overleg met een heldere boodschap en aanbevelingen om tot versnelling en concretisering van de uitvoering te komen.
"Er ligt een sterk verhaal. Er was eigenlijk geen discussie mogelijk over het feit dat we dit met elkaar moeten doen", vertelt Margo. "Dat maakte het gesprek niet meer een discussie over óf we regeldruk moeten aanpakken, maar vooral over hoe.’’
"De plannen liggen er, nu is het tijd voor actie."
Van herkenning naar actie
Wat Jory en Margo vooral opviel, was dat niemand aan tafel het probleem ontkende. Integendeel: bestuurders herkenden de frustratie die zorgprofessionals dagelijks door regeldruk en administratieve lasten ervaren.
"Van het verminderen van administratieve lasten heeft eigenlijk iedereen profijt", zegt Margo. "Je hoeft niemand te overtuigen dat het belangrijk is. Iedereen erkent dat regeldruk ten koste gaat van tijd, werkplezier en aandacht voor de patiënt. Juist daarom is het zo bijzonder dat verandering soms toch zo langzaam gaat."
Tijdens het overleg merkten de jonge gezanten dat het gesprek gaandeweg persoonlijker werd. Bestuurders spraken niet alleen vanuit hun organisatie, maar ook vanuit hun eigen overtuiging en ervaring. "Op een gegeven moment voelde je echt de betrokkenheid," vertelt Margo. "Emotie en frustratie kwamen op tafel. Toen werd het een gesprek over verantwoordelijkheid nemen in plaats van alleen maar wijzen naar elkaar en het systeem."
"Veel regels ontstaan ooit met een goede bedoeling."
Regels stapelen zich op
Volgens Jory ligt daar precies de kern van het probleem. Veel regels ontstaan ooit met een goede bedoeling, bijvoorbeeld om veiligheid of kwaliteit te verbeteren. Maar doordat er voortdurend regels bijkomen, ontstaat een steeds grotere administratieve last.
"Als er iets gebeurt, voegen we vaak weer een nieuwe regel, checklist of registratie toe. Veel minder vaak kijken we naar wat we kunnen weghalen. Terwijl stoppen met dingen doen óók innovatie is."
Als arts-onderzoeker ziet Jory dagelijks voorbeelden van processen die slimmer zouden kunnen. Van administratieve handelingen die dubbel worden uitgevoerd tot AI-toepassingen die veel tijd zouden kunnen besparen.
"Er zijn werkzaamheden waarvan iedereen weet dat ze eenvoudiger kunnen. Toch lukt het vaak niet om die veranderingen daadwerkelijk door te voeren. Dat is frustrerend, want juist daar zit veel winst."
Bestuurders aanspreken op hun rol
Tijdens het Bestuurlijk Overleg werden niet alleen plannen besproken, maar ook concrete afspraken gemaakt over een persoonlijk doel dat bestuurders bij de aanpak regeldruk willen bereiken. De jonge gezanten willen over een half jaar bij de bestuurders langsgaan om samen te bespreken wat er daadwerkelijk is gebeurd.
"We hebben bewust gevraagd om persoonlijke commitment", zegt Margo. "Want uiteindelijk gaat het niet alleen om mooie woorden. Het gaat erom dat er iets verandert voor zorgprofessionals in de praktijk."
Jory merkte tijdens de gesprekken dat bestuurders soms geneigd zijn om naar het systeem of andere partijen te wijzen in plaats van de persoonlijke commitment aan te gaan. Tegelijkertijd ziet hij ook hoe snel dingen kunnen bewegen wanneer bestuurders hun positie actief inzetten. "Als een bestuurder ergens echt bovenop zit, kan er veel meer dan je denkt. Daarom is leiderschap hierin zo belangrijk."
De kracht zit in wat hierna gebeurt
Voor beide jonge gezanten was het overleg een waardevolle stap. Maar het succes van de bijeenkomst wordt uiteindelijk niet bepaald door wat er aan tafel is gezegd. "De gesprekken waren goed en de bereidheid om regeldruk aan te pakken was er", vat Margo samen. "Maar de echte kracht zit in de uitvoering. Nu moet blijken wat er daadwerkelijk in gang wordt gezet."
Jory hoopt dat bestuurders hierbij ook vooral blijven zien voor wie zij het doen. "Zie regeldruk niet alleen als een percentage of target dat omlaag moet. Zie het als het vergroten van werkplezier voor zorgprofessionals. Uiteindelijk gaat het om mensen die goede zorg willen leveren en daar de ruimte voor moeten krijgen."