Sinds 2023 wordt door de vijfhoekpartijen (Rijk, VNG, Samenwerkende Brancheorganisaties en Samenwerkende Beroepsverenigingen Jeugd en vertegenwoordigers van cliënten- en jongerenorganisaties), uitvoering gegeven aan de Hervormingsagenda Jeugd. De Hervormingsagenda Jeugd heeft als doelen:
- Voorkomen dat jeugdzorg nodig is
- De kwaliteit van de jeugdzorg verbeteren
- Het stelsel (financieel) houdbaar maken voor de toekomst
Waar gaat het om?
Met de Hervormingsagenda Jeugd werken het Rijk, gemeenten, professionals, aanbieders en cliëntenorganisaties aan fundamentele verbetering van de jeugdzorg. De inzet is tweeledig: voorkomen dat jeugdigen onnodig jeugdzorg nodig hebben, en zorgen dat passende specialistische hulp beschikbaar is voor kinderen en gezinnen die die hulp wél nodig hebben.
Om onze jeugd veilig, weerbaar en kansrijk te laten opgroeien, kinderen tijdig passende en kwalitatieve hulp te kunnen bieden én het jeugdzorgstelsel houdbaar te maken voor de toekomst, is het nodig om anders naar de inzet van jeugdzorg te kijken en de directe opvoed- en opgroeiomgeving van kinderen te versterken.
Brede, gezinsgerichte blik
Opvoeden en opgroeien gaat met vallen en opstaan, dat is heel normaal. Niet elk probleem behoeft professionele jeugdhulp. Vaak ligt de oorzaak van zorgen en problemen niet bij het kind zelf, maar komt deze voort uit de thuissituatie of de directe omgeving van het kind: bestaanszekerheid, woonproblematiek, stress in het gezin, vechtscheidingen, knelpunten op school. Daarom is er een brede, gezinsgerichte blik nodig om problemen aan te pakken, ouders weer in hun kracht te zetten en hen te versterken in hun ouderschap.
Als er specialistische jeugdhulp voor het kind nodig is moet deze daar goed bij aansluiten en tijdig beschikbaar, doelmatig, doeltreffend en zo veel mogelijk thuis zijn. De organisatie en inkoop van specialistische jeugdhulp moet eenvoudiger en beter, door standaardisatie en minder aanbieders.
Waar werken partijen aan?
Binnen de Hervormingsagenda Jeugd staan meerdere opgaven centraal.
1. Hulp dichtbij kind en gezin
Jeugdigen en hun ouders moeten als ze hulp nodig hebben laagdrempelig en dicht bij huis terecht kunnen. Daarom wordt ingezet op stevige lokale teams met voldoende kennis en expertise, die integraal kijken naar de situatie van jeugdigen en gezinnen en samenwerken met onder meer onderwijs, kinderopvang, huisartsen, ggz en andere gemeentelijke domeinen.
2. Voorkomen residentiële jeugdhulp
De Hervormingsagenda zet in op het voorkomen van residentiële jeugdhulp, zodat jeugdigen waar mogelijk thuis en in hun eigen omgeving kunnen opgroeien.
3. Specialistische jeugdzorg beter organiseren
Voor jeugdigen die (hoog)specialistische hulp nodig hebben, is het verbeteren van de beschikbaarheid en tijdigheid van passende hulp een prioriteit. Ook wordt gewerkt aan verbetering van de organisatie en inkoop van specialistische jeugdzorg.
4. Minder administratieve lasten
Een belangrijke ambitie is het vereenvoudigen van de inkoop van jeugdzorg. Daarom wordt gewerkt aan standaardisatie van specialistische zorgvormen, registratie, declaratie en verantwoording, zodat professionals meer tijd overhouden voor zorg en ondersteuning.
5. Duidelijkheid over reikwijdte en maatschappelijke dialoog
Binnen de Hervormingsagenda wordt ook gewerkt aan de vraag wat wel en niet onder jeugdhulp valt. Daarover zijn we in gesprek met jongeren, ouders, professionals en overheid en werken we aan een wetsvoorstel Reikwijdte Jeugdhulp dat meer duidelijkheid hierover moet geven.
Actuele ontwikkelingen
Relatie met andere zorgakkoorden
De Hervormingsagenda Jeugd sluit aan bij de bredere beweging binnen zorgakkoorden zoals IZA en GALA: eerder signaleren, versterken van de sociale basis, passende hulp dichtbij en samenwerking over domeinen heen. Daarmee raakt de agenda aan opgaven binnen onder meer preventie, mentale gezondheid en (regionale) samenwerking.
Meer informatie
Monitoring en voortgang
- Deskundigencommissie Jeugd: onafhankelijke commissie die de uitvoering volgt en zwaarwegend advies uitbrengt aan Rijk en VNG. In 2025 is een tussentijds advies opgeleverd:
Voor gemeenten en uitvoering
- Handreiking uitvoering maatregelen Hervormingsagenda Jeugd (VNG): praktische ondersteuning voor gemeenten bij de uitvoering.
- Het Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd ondersteunt de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd in de praktijk. Het team helpt gemeenten en regio’s bij complexe opgaven, stimuleert samenwerking en draagt bij aan passende, tijdige hulp voor kinderen, jongeren en gezinnen.
