Gezondheid is meer dan goede zorg alleen. Het kabinet wil dat Nederlanders zo lang mogelijk gezond, fit en veerkrachtig kunnen leven – ongeacht hun achtergrond of woonplaats. In de Landelijke nota gezondheidsbeleid 2025–2028 schetst het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) hoe het gezondheidsbeleid de komende jaren wordt ingericht. De nota stelt duidelijke prioriteiten en legt vast wat er van gemeenten en GGD’en wordt verwacht.
Bekijk de Landelijke nota gezondheidsbeleid 2025-2028
De kern van de Landelijke nota gezondheidsbeleid 2025–2028 is om gezondheid centraal te stellen in beleid en samenleving — niet alleen in zorg, maar ook in wonen, werken, onderwijs en vrije tijd. Het doel is dat mensen lichamelijk, mentaal en sociaal gezond kunnen leven, én dat gezondheidsverschillen tussen groepen kleiner worden. De nota is wettelijk verankerd via de Wet publieke gezondheid (Wpg) en vormt het landelijke kompas voor de komende vier jaar.
Visie op gezondheid
Gezondheid wordt gezien als meer dan de afwezigheid van ziekte. Het gaat om veerkracht, welzijn en kansen om mee te doen in de maatschappij. De nota benadrukt dat gezondheid beïnvloed wordt door de omgeving en sociale omstandigheden — bijvoorbeeld armoede, werk, onderwijs en leefomgeving. Daarom moet gezondheid meewegen in alle beleidsdomeinen.
Vijf beleidsprioriteiten
De nota heeft vijf thema’s waar de komende jaren extra aandacht voor is:
- Kansrijk opgroeien: Focus op een gezonde start voor kinderen en jongeren, met bijvoorbeeld aandacht voor leefstijl en vroege ondersteuning van gezinnen.
- Terugdringen van gezondheidsverschillen: Aandacht voor groepen met slechtere gezondheid, zoals mensen met lage sociaal-economische status. Doel is meer gelijke kansen op gezondheid.
- Mentale gezondheid: De mentale gezondheid van vooral jongeren staat onder druk; suïcidepreventie en mentale veerkracht krijgen extra aandacht.
- Vitaal ouder worden: Met de vergrijzing als context wil het beleid langer gezond en zelfstandig ouder worden mogelijk maken.
- Gezonde leefomgeving: De fysieke (luchtkwaliteit, groen) en sociale leefomgeving (bijeenkomsten, ondersteuning) hebben invloed op gezondheid.
Naast deze thema’s zijn urgente aandachtsgebieden opgenomen, zoals dalende vaccinatiegraad, seksuele gezondheid en suïcidepreventie.
Rol van gemeenten en GGD’en
De landelijke nota legt het kader en de prioriteiten vast, maar het is aan gemeenten en GGD’en om dit lokaal uit te werken. Concreet:
- Gemeenten moeten binnen twee jaar na publicatie van deze landelijke nota een eigen nota gemeentelijk gezondheidsbeleid opstellen, gebaseerd op de landelijke prioriteiten zoals verankerd in de Wet publieke gezondheid.
- GGD’en hebben een belangrijke rol als kennispartner en coördinator. Zij leveren data (zoals gezondheidsmonitoren), vertalen landelijke thema’s naar lokale realiteit en ondersteunen gemeenten bij planvorming en uitvoering.
- Beide partijen worden gestimuleerd om preventie centraal te zetten, samenwerking tussen sociale en zorgdomeinen te versterken en gezondheid in álle beleidsterreinen mee te wegen.
Samenwerking en uitvoering
De nota benadrukt samenwerking tussen rijk, gemeenten, GGD’en, zorgverzekeraars en maatschappelijke partners. Lokaal beleid moet aansluiten op bestaande (inter)nationale akkoorden zoals het Nationaal Preventieakkoord en andere samenwerkingsprogramma’s.
Samenvattend is de nota een landelijk kompas om gezondheid breder te zien dan zorg alleen, met duidelijke prioriteiten en de opdracht aan gemeenten en GGD’en om binnen twee jaar dit te vertalen in lokaal beleid gericht op preventie, gelijkheid en mentale gezondheid.
