De handreikingen voor inloopvoorzieningen sociaal & gezond, gelijkgerichte mantelzorgondersteuning en logeerzorg zijn gepubliceerd. Deze drie documenten zijn een verdere uitwerking van AZWA-afspraak D6 en het HLO. Ze bieden gemeenten en aanbieders in zorg en welzijn houvast bij het versterken van de sociale basis en het ondersteunen van mantelzorgers.
Handreikingen
Inloopvoorzieningen sociaal & gezond
De handreiking Inloopvoorzieningen sociaal & gezond geeft gemeenten en maatschappelijke partners handvatten om een sterke gezonde en sociale basisinfrastructuur in te richten, die de basisfunctionaliteiten (D5) ondersteunt. Centraal staat het realiseren van laagdrempelige inloopvoorzieningen in wijken en buurten.
Inloopvoorzieningen zijn plekken waar ontmoeting en ondersteuning samenkomen. Ze faciliteren de samenredzaamheid onder inwoners. Vrijwilligers en beroepskrachten ondersteunen vanuit nabijheid en verbinding. Als het nodig is, zijn inloopvoorzieningen een eerste plek voor signalering en doorverwijzing.
In vrijwel alle gemeenten zijn al vormen van inloopvoorzieningen. Gemeenten gebruiken in de praktijk de naam die lokaal past zoals buurthuis, dorpskamer, energiehub of jongerencafé. De handreiking bouwt voort op deze bestaande voorzieningen en biedt een kader om ze verder te versterken. Daarbij wordt rekening gehouden met de diversiteit aan lokale situaties en de ruimte voor maatwerk.
Gezonde en sociale basis
De handreiking bevat afspraken over inzicht in de buurt of wijk, expertise en de samenwerking tussen gemeente, inwoners en beroepskrachten. Zo is vastgelegd dat in iedere wijk of buurt waar op basis van wijkbeelden en actuele behoeften ondersteuning nodig is op het gebied van mentale gezondheid, vitaal ouder worden, gezonde leefstijl, kansrijk opgroeien en/of gezondheidsachterstanden, een inloopvoorziening beschikbaar is.
Inloopvoorzieningen kunnen zowel fysieke plekken als digitale omgevingen zijn, afhankelijk van de doelgroep. Belangrijk is dat gemeenten, inwoners en maatschappelijke partners met elkaar in verbinding staan en samenwerken aan een sterke gezonde en sociale basis.
Deze handreiking is – onder procesbegeleiding van BMC - opgesteld door de VNG, Sociaal Werk Nederland, GGD-GHOR NL en het ministerie van VWS met input van Actiz, MIND, NL GGZ, de Seniorencoalitie, Associatie Wijkteams, Participatiecoalitie, Vrijwilligerswerk NL, MantelzorgNL, AWPG Lumens, @ease, NZVH en Iederin.
Gelijkgerichte mantelzorgondersteuning Wmo
Nederland telt naar schatting 5,5 miljoen mantelzorgers. Hun bijdrage is onmisbaar, maar de ondersteuning sluit niet altijd aan op hun behoeften.
De handreiking Gelijkgerichte mantelzorgondersteuning Wmo biedt gemeenten en partners een richtinggevend kader voor een voorspelbaar, vindbaar en passend ondersteuningsaanbod, gebaseerd op de acht vraaggebieden voor mantelzorgondersteuning. De afspraken geven duidelijkheid over wat overal nodig is, met ruimte voor lokale invulling. Ze helpen gemeenten bij de vraag: doen we de goede dingen voor mantelzorgers?
Deze handreiking is opgesteld door de VNG, Sociaal Werk Nederland, het ministerie van VWS, Patiëntenfederatie Nederland en de Seniorencoalitie, met procesbegeleiding vanuit de DSP-groep. Ook is input opgehaald bij verschillende gemeenten, mantelzorgsteunpunten en landelijke organisaties zoals MantelzorgNL, Stichting Mantelzorgelijk en Movisie.
Logeerzorg
Een belangrijke vorm van mantelzorgondersteuning is respijtzorg of vervangende mantelzorg. Hiermee krijgen mantelzorgers even adempauze in de zorg voor hun naaste. Zo kunnen zij de zorg langer volhouden en kan overbelasting worden voorkomen. Een vorm van respijtzorg is logeerzorg. Waar laagdrempelige vormen van respijtzorg vooral lokaal worden georganiseerd, vraagt logeerzorg om een regionale aanpak. Naast gemeenten hebben ook zorgkantoren en zorgverzekeraars een verantwoordelijkheid bij de inkoop van logeerzorg.
De handreiking Logeerzorg bevat een richtinggevend kader dat beschrijft hoe gemeenten, zorgkantoren, zorgverzekeraars en aanbieders van logeerzorg invulling kunnen geven aan regionale samenwerking, gezamenlijke analyses, vindbaarheid, toegang en toeleiding, en financiering en verantwoording. Het biedt richting en handelingsopties voor regio’s, zonder bindende afspraken voor te schrijven.
Doel is te komen tot een passend, toegankelijk en goed georganiseerd regionaal aanbod van logeerzorg dat bijdraagt aan de ontlasting van mantelzorgers en tijdelijke opvang biedt voor hun naasten.
Deze handreiking is – onder procesbegeleiding van de DSP-groep - opgesteld door de VNG, het ministerie van VWS en ZN, met input van gemeenten, zorgkantoren, aanbieders van logeerzorg en landelijke organisaties zoals Actiz, MantelzorgNL en Movisie.
Meer informatie?
Lees meer over de basisfunctionaliteiten (D5) en de gezonde en sociale basisinfrastructuur (D6)
