In Nederland zorgen 5,5 miljoen mensen voor een ander, terwijl ze daarnaast werken. In de Mantelzorgagenda 2027-2030, die in oktober 2026 is gepubliceerd, staan doelen en lijnen om hen beter te ondersteunen.
In de Mantelzorgagenda werken de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) samen. De agenda breidt de brede aanpak voor mantelzorgers verder uit en is tot stand gekomen met gemeenten, zorg- en welzijnsorganisaties, werkgevers, onderwijs én mantelzorgers zelf.
Drie doelen
De Mantelzorgagenda richt zich op drie doelen:
- Balans verbeteren – zodat mantelzorgers duurzaam zorg voor hun naaste kunnen combineren met werk, studie en het dagelijks leven;
- Zorgzame samenleving versterken – zodat zorgen voor elkaar een verantwoordelijkheid van de hele samenleving is;
- Passende ondersteuning verbeteren – zodat mantelzorgers op adem kunnen komen wanneer dat nodig is.
Vijf lijnen, tien opgaven
Aan de hand van het SER-advies over het beter combineren van mantelzorg met werk, zijn vijf lijnen opgesteld: erkennen, vereenvoudigen, faciliteren, (ver)delen en versterken. Deze zijn vertaald naar tien opgaven.
Erkennen van de positie van mantelzorgers
- Vergroten van bewustwording over mantelzorg in de samenleving, met aandacht voor de werkvloer en het onderwijs.
- Oog voor het domeinoverstijgende karakter van mantelzorg in beleid en regelgeving.
Vereenvoudigen van het zorgstelsel
- Verminderen van de regeldruk voor mantelzorgers en hun naasten.
- Verbeteren van de vindbaarheid en toegankelijkheid van begrijpelijke informatie over het ondersteuningsaanbod.
Faciliteren met passende ondersteuning
- Versterken van het aanbod passende mantelzorgondersteuning en respijtzorg.
- Vergemakkelijken van de combinatie van werk en mantelzorg, onder meer via flexibel werken, passende verlofmogelijkheden en afspraken op de werkvloer en in cao's.
- Vergemakkelijken van de combinatie van onderwijs en mantelzorg, via bewustwording, erkenning, tijdige signalering en ruimte voor maatwerk binnen onderwijsinstellingen.
(Ver)delen van mantelzorgtaken
- Bevorderen van samenwerking tussen formele en informele netwerken als gelijkwaardige partners.
- Ondersteunen van het (ver)delen van verantwoordelijkheden binnen het informele netwerk, met aandacht voor gendergelijkheid.
Versterken van een zorgzame samenleving
- Stimuleren van zorgzame gemeenschappen en sociale netwerken waarin mensen elkaar kunnen ontmoeten, ondersteunen en mantelzorgtaken kunnen delen.
Aansluiting bij andere zorgakkoorden
De Mantelzorgagenda 2027-2030 sluit aan bij de afspraken van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) en het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (HLO), onder meer door het vergroten van de sociale kring van de zorgvrager, het versterken van het ondersteuningsaanbod en het faciliteren van de combinatie mantelzorg en werk.
Vanuit het HLO ontvangen gemeenten vanaf 2027 structureel 25 miljoen euro per jaar om het aanbod van mantelzorgondersteuning, zoals logeerzorg, te verbeteren.
